Ciepła woda latem z kotła na pellet

Grzanie wody latem kotłem na pellet opłaca się w paliwie, ale kosztuje w pracy kotła. Dla czteroosobowego domu 150 m² letnie zapotrzebowanie na ciepłą wodę to około 1515 kWh. Przy nominalnej sprawności to 351 kg pelletu za około 450 zł, ale kocioł, który pracuje kilka razy dziennie po kilkanaście minut, nie osiąga nominalnej sprawności.

Ile wody i ile energii

Zamiast zgadywać, skorzystajmy z metodologii, według której liczy się świadectwa charakterystyki energetycznej. Dla domu jednorodzinnego przyjmuje ona 1,4 litra ciepłej wody na metr kwadratowy dziennie, temperaturę wody w kranie 55 °C, wody zimnej 10 °C i współczynnik przerw w użytkowaniu 0,9.

1,4 l × 150 m² × 4,19 kJ/(kg·K) × 45 K × 0,9 × 365 dni ÷ 3600 ≈ 3613 kWh rocznie

Dom 150 m² zużywa więc około 210 litrów ciepłej wody dziennie, przy czterech domownikach około 53 litrów na osobę. Na sam sezon letni, od maja do września, czyli 153 dni, przypada 1515 kWh. Do tego dochodzą straty zasobnika i przewodów, których tu nie liczymy, a które w małym, dobrze zaizolowanym zasobniku są niewielkie, a w dużym, starym potrafią być znaczące.

Cztery sposoby, cztery rachunki

Różnica między kotłem a grzałką wynosi kilkaset złotych na lato. Między kotłem pracującym na niskiej mocy a pompą ciepła do wody jest niewielka, a pompa nie wymaga dosypywania ani czyszczenia. Kto ma już zasobnik z grzałką, w praktyce porównuje więc wygodę i kilkaset złotych z ceną zakupu pompy.

Dlaczego kocioł latem traci sprawność

Kocioł projektuje się na mróz. Latem potrzeba mu kilku kilowatów przez kilkanaście minut kilka razy dziennie, a nie kilkunastu kilowatów przez całą dobę. Każde krótkie grzanie zaczyna się od rozpalenia: zapalarka pobiera prąd, pierwsze minuty pracy to niepełne spalanie i więcej dymu, a po nagrzaniu zasobnika kocioł wygasa i stygnie. Ciepło nagrzanej masy kotła ucieka wtedy do kotłowni i komina.

Druga strata to kondensacja. Kocioł, który często startuje z zimnego stanu, ma chłodne ścianki wymiennika, na których skrapla się para ze spalin. Skropliny z popiołem i sadzą oblepiają wymiennik i przyspieszają korozję. Latem trzeba go więc czyścić częściej niż w zimie, mimo że spala mniej paliwa.

Jak grzać wodę kotłem latem mądrzej

Jeśli zostajesz przy kotle, kilka ustawień ogranicza straty. Grzej zasobnik rzadziej, a dłużej: raz albo dwa razy dziennie do wyższej temperatury, zamiast co chwilę po kilka stopni. Ustaw w sterowniku harmonogram tak, żeby kocioł pracował przed porą kąpieli, a nie w nocy. Sprawdź, czy kocioł w trybie letnim nie grzeje przy okazji całej instalacji przez otwarty zawór. I czyść palnik oraz wymiennik według instrukcji, bo latem brudzą się szybciej.

Przy wyborze zasobnika liczy się pojemność. Większy zasobnik pozwala grzać rzadziej, ale ma większe straty postojowe. Dla czterech osób instalatorzy dobierają zwykle zasobnik tak, żeby dzienne zużycie mieściło się w nim z zapasem; przy domu z przykładu to ponad 210 litrów wody o temperaturze użytkowej.

Tabela decyzyjna na lato

Ile ciepłej wody dodać do całorocznego zapasu pelletu, gdy kocioł grzeje ją także zimą, policzysz, dodając roczne 3613 kWh do wyniku z lekcji 2. Jak wypada całoroczny rachunek, pokazuje lekcja 5, a dlaczego kocioł nie lubi zimnego powrotu, tłumaczą zajęcia o ogrzewaniu podłogowym.