Pierwsze uruchomienie to moment, w którym kocioł, komin i instalacja zaczynają pracować razem. Każda z tych części może być bez zarzutu osobno, a mimo to w duecie kocioł kopci, gaśnie albo przegrzewa wodę. Dlatego pierwszy dzień ma swoją kolejność, a pierwszy tydzień swoje zadania.
Zajęcia uzupełniają lekcję 1 o działaniu kotła. Piszemy ogólnie, bez marek, bo nazwy funkcji i komunikatów różnią się między producentami. Zawsze rozstrzyga instrukcja Twojego kotła.
Zanim padnie pierwsza iskra
Najpierw komin. Prawo budowlane wymaga, żeby przewody kominowe kontrolowała osoba z kwalifikacjami mistrza kominiarskiego albo z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności; przy przewodach z ciągiem wymuszonym tylko ta druga. Kominiarz sprawdza drożność, szczelność i to, czy przekrój oraz materiał przewodu pasują do kotła na paliwo stałe. Stary komin po kotle węglowym bywa za szeroki albo nieszczelny i wymaga wkładu.
Potem instalacja. Instalator powinien pokazać Ci, gdzie są zawór bezpieczeństwa, naczynie wzbiorcze, zabezpieczenie przed przegrzaniem i zawory odcinające, oraz zostawić schemat. Zapytaj, czy instalacja jest w układzie otwartym czy zamkniętym i co dzieje się z kotłem przy zaniku prądu. Odpowiedź na to drugie pytanie omawiają zajęcia o awarii prądu.
Ciąg komina w liczbach
Ciąg to podciśnienie w kominie, które zasysa spaliny z kotła. Mierzy się go w paskalach, a na starszych przyrządach w milimetrach słupa wody; jeden milimetr słupa wody to około 9,8 Pa. Producent kotła podaje w instrukcji zakres ciągu, przy którym kocioł pracuje poprawnie. Za słaby ciąg oznacza kopcenie przy rozpalaniu i zapach spalin, za mocny wyciąga ciepło do komina i rozdmuchuje palnik.
Serwis mierzy ciąg przy uruchomieniu i, jeśli trzeba, montuje regulator ciągu. Ty możesz zauważyć problem bez przyrządów: jeśli przy otwieraniu drzwiczek do kotłowni wydostaje się dym albo płomień pracuje nierówno przy wietrze, poproś o pomiar.
Dzień uruchomienia krok po kroku
- Przed pierwszym rozpaleniem kominiarz sprawdza przewód, do którego podłączono kocioł, i podpisuje protokół. Bez tego dokumentu nie rozliczysz dotacji z programu Czyste Powietrze.
- Instalator pokazuje zabezpieczenia: naczynie wzbiorcze, zawór bezpieczeństwa, zabezpieczenie przed przegrzaniem i odcięcia. Dostajesz od niego schemat instalacji i protokół jej wykonania.
- Zasobnik musi być czysty i suchy. Wsyp pellet z jednej dostawy, klasy A1 według normy PN-EN ISO 17225-2, o średnicy z instrukcji kotła, a podajnik napełnij funkcją ręczną sterownika.
- Serwis uruchamia kocioł, mierzy ciąg i spaliny, ustawia dawki paliwa i nadmuch pod Twój komin i Twój pellet. Zapisz wartości, które zostawił w sterowniku.
- W ciągu 14 dni od pierwszego uruchomienia złóż deklarację o źródle ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, przez internet albo w urzędzie gminy.
- Przez siedem dni zapisuj, ile worków dosypujesz, ile popiołu zbierasz i jakie komunikaty pokazuje sterownik. Z tych notatek serwis i Ty dowiecie się, czy ustawienia pasują do domu.
Co mieć w ręku po dniu uruchomienia
- protokół kominiarski z datą i podpisem uprawnionej osoby
- protokół wykonania instalacji i jej schemat
- karta gwarancyjna z wpisem o uruchomieniu
- zapis ustawień sterownika: dawki paliwa, nadmuch, temperatura zadana
- numer kontaktowy serwisu i instalatora
- potwierdzenie złożenia deklaracji CEEB albo przypomnienie z datą: 14 dni od dziś
Pierwszy tydzień pracy
Przez pierwsze dni kocioł i dom się docierają. Sterownik dobiera moc, Ty uczysz się tempa zużycia. Zapisuj codziennie trzy rzeczy: ile worków dosypałeś, ile popiołu wyniosłeś i czy sterownik zgłosił jakiś komunikat. Po tygodniu porównaj zużycie z wynikiem kalkulatora z lekcji 2, pamiętając, że październikowy tydzień to zwykle mniej niż średnia sezonu.
Patrz na płomień. Jasny, żółtopomarańczowy i spokojny oznacza, że proporcja paliwa i powietrza jest dobra. Ciemny, z dymem, z niedopalonymi granulkami w palniku oznacza za mało powietrza albo za dużo paliwa. Krótki, syczący płomień i wydmuchiwany popiół oznaczają odwrotność. Obie sytuacje koryguje serwis, a nie losowa zmiana parametrów.
Typowe komunikaty sterownika
| Komunikat | Co zwykle znaczy | Co zrobić |
|---|---|---|
| Nieudane rozpalanie | Brak płomienia po kilku próbach | Sprawdź, czy pellet dochodzi do palnika i czy palnik nie jest zalany paliwem; wyczyść koszyk |
| Brak paliwa | Pusty zasobnik albo pellet zawieszony nad wylotem | Dosyp, rozruszaj pellet, napełnij podajnik funkcją ręczną |
| Przegrzanie, zadziałało STB | Woda w kotle przekroczyła bezpieczną temperaturę | Nie kasuj od razu; sprawdź pompy i zawory, odczekaj, aż kocioł ostygnie, i postępuj według instrukcji |
| Wysoka temperatura podajnika | Żar mógł cofnąć się w stronę zasobnika | Nie otwieraj zasobnika na siłę; wezwij serwis |
| Błąd czujnika | Uszkodzony albo odłączony czujnik temperatury | Zapisz kod i zgłoś serwisowi |
Wygaszanie, przedmuch czy czyszczenie palnika to zwykłe fazy pracy, a nie błędy. Kocioł może też czasem zgasnąć z powodu, który leży poza nim: słabego ciągu, wilgotnego pelletu albo pyłu w zasobniku. Te przyczyny i ich naprawę opisuje lekcja 6.
Zgłoszenie do CEEB
Właściciel lub zarządca budynku składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródle ciepła w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia. Można to zrobić przez internet albo na papierze w urzędzie gminy. Deklaracja zawiera dane właściciela, adres i informację o rodzaju źródła ciepła i paliwa. Kto nie złoży jej w terminie, podlega grzywnie, chyba że złoży ją, zanim gmina dowie się o wykroczeniu. Jeśli wymieniasz stary kocioł, nowa deklaracja zastępuje starą, bo zmieniły się dane o źródle ciepła.
